ภาษาถิ่น

<< < (2/4) > >>

ณัฐ:


ภาษาถิ่นเหนือ

ขอบคุณข้อมูลจาก  http://parsatin.exteen.com



จำนวนนับ

1 = นึ่ง

2 = สอง

3 = สาม

4 = สี่

5 = ห้า

6 = ฮก

7 = เจ๋ด

 8 = แปด

9 = เก้า

10 = ซิบ

11 = ซิบเอ๋ด

20 = ซาว

21 = ซาวเอ๋ด




พืช ผัก ผลไม้

มะละกอ = บะก้วยเต๊ศ

กล้วยน้ำว้า = ก้วยอ่อง / ก้วยนิอ่อง

มะตูม = บะปีน

ส้มเขียวหวาน = ส้มเกลี้ยง เขียวหวาน

แตงล้าน = ม่ะแต๋งซั้ง ( ร้านที่ทำให้เครือแตงพันขึ้นไป ทางเหนือเรียกว่า ซั้ง )

น้อยหน่า = ม่ะหน้อแหน้ / น้อยแหน้

บวบงู = ม่ะนอยงู

มะเขือเปราะ = บะเขือผ่อย

มะเขือยาว = บะเขือขะม้า - - ออกเสียง ม่ะเขือขะม่า / ม่ะเขือหำม้า

มะระขี้นก = บะห่อย

แตงกวา = บะแต๋ง

กล้วย = เชียงใหม่ เรียก ก้วยใต้ ลำปาง เรียก ก้วยลิอ่อง หรือ ก้วย โก๊ย

กล้วยน้ำว้า = ก้วยใต้

พุทรา = หม่ะตัน

ละมุด = หม่ะมุด

กระท้อน = บะตื๋น หมะต้อง

มะปราง = บะผาง

ฝรั่ง = บ่ะหมั้น,บะแก๋ว

ขนุน = หม่ะหนุน,บ่ะหนุน

มะพร้าว = บะป๊าว

ส้มโอ = บะโอ

ฟักทอง = บะฟักแก้ว /บะน้ำแก้ว/น้ำแก้ว

ฟักเขียว = บะฟักหม่น

มะแว้ง = บะแขว้งขม

มะเขือพวง = บะแขว้ง /บ่ะแขว้งกุลา

ลูกยอ = หม่ะต๋าเสือ

มะเขือเทศ = บะเขือส้ม

กระท้อน = บะตึ๋น

ตะไคร้ = ชะไคร

คึ่นช่าย = ผักกะพึน,กำพึน (กะปึน)

ผักตำลึง = ผักแคบ

ชะพลู = ผักแค ใบปูนา ปูลิง





สัตว์

จิ้งหรีด = จิ้กุ่ง,จิ้หีด

ค้างคก = ค้างคาก กบตู่

ลูกอ๊อด = อีฮวก

ปลาไหล = ปลาเอี่ยน ปลาเหยี่ยน

จิ้งเหลน = จั๊ก-กะ-เหล้อ

กิ้งก่า = จั๊ก-ก่า



เครื่องใช้

กรรไกร = มีดยับ มีดแซม

กระดุม = บะต่อม

เข็มขัด = สายแอว สายฮั้ง

ช้อน = จ๊อน

ทับพี = ป้าก

ถุงเท้า = ถุงตีน

ผ้าเช็ดตัว = ผ้าตุ้ม

ผ้าห่ม = ผ้าต๊วบ

ยาสูบ = ซีโย

รองเท้า = เกือก /เกิบ

รองเท้าฟองน้ำ = แค็บ




คำกริยา

กำปั้น หมัด = ลูกกุย

โกรธ = โขด

กลับ = ปิ๊ก (เช่น "เฮาปิ๊กบ้านละหนา")

กางร่ม = กางจ้อง

โกหก = วอก ขี้จุ๊

กิน = กิ๋น

ก่าย = ปาด อิง

ขโมย = ขี้ลัก

ขี่หลังคน(เกาะ) = เก๊าะ

ขี้เหนียว = ขี้จิ๊

คิด = กึ๊ด

เครียด = เกี้ยด

จริง = แต๊(เช่น "แต๊ก๊ะ" = "จริงหรอ")

เจ็บ = เจ๊บ

ใช้ = ใจ๊

ดู = ผ่อ

เด็ก = ละอ่อน

ตกคันได = ตกบันได

เที่ยว = แอ่ว

ทำ = ยะ(เช่น "ยะหยัง" = "ทำอะไร")

นั่งพับเพียบ = นั่งป้อหละแหม้

นั่งขัดสมาธิ = นั่งขดขวาย

นั่งยอง ๆ = นั่งข่องเหยาะ,หย่องเหยาะ

นั่งไขว่ห้างเอาเท้าข้างหนึ่งพาดบนเข่า = นั่งปกขาก่ายง้อน

นั่งวางเฉย นั่งหัวโด่ = นั่งคกงก(ก๊กงก)

นั่งลงไปเต็มที่ตามสบาย(โดยไม่กลัวเปื้อน) = นั่งเป้อหละเหม้อ, นั่งเหม้อ

พูด = อู้

รัก = ฮัก

รู้ = ฮู้

ลื่นล้ม = ผะเริด

วิ่ง = ล่น

สวมรองเท้า = ซุบแข็บ

สะดุด = ข้อง

สวยจังเลยนะ = งามหลายน้อ

สบายอกสบายใจ = ซว่างอกซว่างใจ๋

เหรอ = ก๊ะ

ห่วง = ห่วง (คำเมืองแท้ๆคือ อ่วง ว้อง หรือ ข๋าง)

เหนื่อย = อิด หม้อย

ให้ = หื้อ

อยาก = ไข

อยากอ้วก อยากอาเจียน = ใขฮาก

อร่อย = ลำ

อร่อยมาก = จ๊าดลำ

อย่าพูดมาก = จ๊ะไปปากนัก

อย่าพูดเสียงดัง = จ๊ะไปอู้ดัง

คิดไม่ออก = กึ๊ดหม่ะออก

ณัฐ:


ภาษาถิ่นเหนือ

ขอบคุณข้อมูลจาก  http://parsatin.exteen.com


คำวิเศษณ์ และอื่นๆ

ก็ = ก่

โง่ = ง่าว

เช่น = เจ้น

ถึง = เถิง

ไม่ = หมะ(เช่น หมะใจ๊ = ไม่ใช้)

นะ = เน้อ(เช่น เน้อครับ = นะครับ)

เป็น = เป๋น

ร่ม หมายถึง ร่มเงา = ฮ่ม

ร่ม หมายถึง (ร่มกันแดด-กันฝน) = จ้อง

ใหญ่ = หลวง(เช่น "หูหลวง" = "หูใหญ่")

เหนียว = ตั๋ง

ทุก = กุ๊ (เช่น กุ๊ๆ คน= ทุกๆคน)

แบบนี้ อย่างนี้ = จะอี้

แบบนั้น อย่างนั้น = จะอั้น




คำนาม สรรพนาม


ฉัน = เปิ้น (สุภาพ) , ฮา(ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)

เธอ = ตั๋ว(สุภาพ) , คิง(ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)

เขา(สรรพนามบุรุษที่ 3) = เปิ้น

ปู่ย่าตายาย ลุงป้าน้าอา = อุ้ย (เช่น แม่อุ้ย ป้ออุ้ย)

ผู้ชาย = ป้อจาย

ผู้หญิง = แม่ญิง

พวกเขา = หมู่เขา

พวกเธอ = สูเขา (สุภาพ), คิงเขา(ไม่ค่อยสุภาพส่วนใหญ่ใชักับเพื่อนผู้ชาย)

พวกเรา = หมู่เฮา, เฮาเขา

พ่อ = ป้อ

พี่ชาย = อ้าย,ปี่

พี่สาว = ปี่

ยี่สิบบาท = ซาวบาท

ยี่สิบเอ็ด = ซาวเอ็ด

เรือน = เฮือน

โรงเรียน = โฮงเฮียน

อิฐ = บ่าดินกี่

คำเล่าลือ = กำสีเน

ปฏิทิน = ปั๊กกะตืน คำเมืองแท้ๆจะแปลว่าปฏิทิน




สี

ดำคึลึ = คนอ้วนล่ำผิวดำ

ดำผืด = ฝูงนกฝูงกาขนดำอยู่เป็นฝูง

ดำคุมมุม = ดำสลัวอยู่ในความมืด

ดำขิกติ้ก = ดำซุปเปอร์

ดำคิมมิม = คนผอมกระหร่อง ผิวดำ

ดำเหมือนเเหล็กหมก = ดำเหมือนเหล็กไหม้ไฟ

ดำเหมือนหมิ่นหม้อ = ดำเหมือนเขม่าติดหม้อดินที่ไหม้ไฟ

ดำผึด = ดำทั่วทั้งแถบ

ดำผึดำผึด = ดำมากๆทั่วๆไป

แดงฮ่าม = แดงอร่าม

แดงเผ้อเหล้อ = แดงเป็นจุดใหญ่จุดเดียว

แดงปะหลึ้ง = แดงจัดมาก

แดงปะหลิ้ง = แดงอมชมพู แดงเป็นจุดเล็กๆ

เหลืองฮ่าม = เหลืองอร่าม

เหลืองเอิ่มเสิ่ม = เหลืองอมส้ม

เขียวอุ้มฮุ่ม = เขียวแก่

เขียวปึ้ด = เขียวจัดมาก

มอยอ้อดฮ้อด = สีน้ำตาลหม่น

ขาวจั๊วะ = ขาวนวล

ขาวโจ๊ะโฟ้ะ = ขาวมากๆ

ขาวเผื้อะขาวเผือก = มองไปทางไหนก็ขาวไปหมด

เปิดเจ้อะเห้อะ = สีขาวซีด

หม่นซ้อกป้อก = หม่นมัวหรือเทาอ่อน

หม่นโซ้กโป้ก = หม่นสกปรกหรือสีเทาแก่

หมองซ้อกต๊อก = ดูเก่า หรือซีด จืดไป

เส้าแก๊ก = สีหม่นหมองมาก

เส้าตึ้มตื้อ = ใบหน้าหมองคล้ำ สีมืดไม่สดใส

ลายขุ่ยหยุ่ย = ลายพร้อย หรือลายเป็นดอกดวง

ใสอ้อดหล้อด = สดใสแบบอาบน้ำเสร็จใหม่ๆ

ใส่ยงยง = สว่างจ้า



แสง-เสียง

มืดแถ้ก = มืดสนิท

มืดสะลุ้ม = มืดสลัวๆ

มืดซุ้มซิ้ม = มืดนิดๆ

มืดวุ่ยวาย = มืดลางๆ ยังพอจำหน้ากันได้

แจ้งฮุมหุฮุมหู่ = สว่างลางๆเลือนๆ

แจ้งฮ่าม = สว่างจ้าสว่างเรืองรอง

แจ้งลึ้ง = สว่างโร่เห็นได้ชัด

แจ้งดีขวายงาม = สว่างปลอดโปร่งโล่งใจไม่มีอุปสรรค

หันวุยวาย = เห็นเลือนๆลางๆ

ดั้กปิ้ง = เงียบกริบ

ดั้กปิ้งเย็นวอย = เงียบเชียบ

ดั้กแส้ป = ไม่ได้ข่าวคราว

ดั้กก๊กงก = นั่งนิ่ง

ดังทึดทึด = เสียงดังก้องไปทั่ว




กลิ่น รส

เหม็นโอ๊ง, เหม็นโอ่ = เหม็นเน่า

จ๋างแจ้ดแผ้ด = จืดชืด

ขมแก๊ก = ขมมาก

ส้มโจ๊ะโล๊ะ = รสเปรี้ยวมาก

ฝาดหยั่งก้นตุ๊ = รสฝาดมาก




ณัฐ:

ภาษาถิ่นอีสาน


ขอบคุณข้อมูลจาก  http://parsatin.exteen.com



ก.



 
กะซาง   -  ช่างเถอะ

กินเข่าสวย - รับประทานอาหารกลางวัน

กินดอง - เลี้ยงฉลองสมรส

กะจังว่า - ก็นั่นน่ะสิ

เกี้ยงตั๊บ - หมดเกลี้ยง

กัดแข้วบืน - กัดฟันสู้

กะด้อ กะเดี้ย - อะไรกันนักหนา

เกิบ - รองเท้าแตะ

กะเลิงเบิ๊บ - ยายเฉิ่ม,คนสติไม่ดี

กองอ้วกย้วก - ลักษณะคนล้มทรุดตัวลงกองกับพื้น

กินข่าวสวย - รับประทานอาหารกลางวัน

เกือหมู - ให้อาหารหมู(หรือสัตว์ชนิดอื่นก็ได้)

 

ข.


 
ขี้ตั๋ว - โกหก,พูดไม่จริง

ขี้หินแฮ - หินลูกรัง

ขี้โก๊ะ - จิ้งเหลน, จิ๊กโก๋

ขนคิงลุก - ขนลุก

ขะหยอน - มิน่าล่ะ

ขี้เดียด - ขยะแขยง, น่ารังเกียจ

ขี้ตะแร้ - รักแร้

ข่อยกับเจ้า - ฉันกับเธอ

ขี้เกี้ยม - จิ้งจก

ข่อยกั๊บเจ้า - ฉันกับเธอ

ขี้เมี่ยง - สนิม

ขะเจ้า - เขา.ผู้อื่น

 


ค.


 
เคียด - โกรธ,งอน

คักอีหลี - สะใจจริงๆ

คอง(ภาษาอีสานตอนบน) - รอคอย

เคียด - โกรธ

เคิกกัน - คลาดกัน (อีสานตอนบน)

คนมะลำมะลอย - คนไม่น่าเชื่อถือ เอาแน่อะไรไม่ได้

คะมะ - หยุดชะงักด้วยเหตุบังเอิญ

คนมะลำมะลอย - คนเหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ

คนบ่เคียม - คนซุ่มซ่าม

เคียม - สุภาพเรียบร้อย

คึดฮอด - คิดถึง

คำคิง - สัมผัส,แตะตามเนื้อดูว่าตัวร้อนหรือไม่

คือเก่า - เหมือนเดิม

 


ง.



งานดอง - งานแต่งงาน

ไงกุ้ม - ฝุ่นตลบ

งามโพดงามเหลือ งามแท้งามว่า - สวยจริงสวยจัง สุดจะพรรณา

งานเฮือนดี - งานศพ

งอนตอ - ท้ายทอย (อีสานบน)

ง้วกเบิ่ง - เหลียวมอง
 


 

ณัฐ:

ภาษาถิ่นอีสาน


ขอบคุณข้อมูลจาก  http://parsatin.exteen.com



จ.



 
เจ้า, ข่อย - คุณ, ฉัน

จักแหล่ว - ไม่รู้สิ

จอก - แก้ว

จาฮีต - เป็นคำยืนยันถึงความจริง,แน่นอน

จังได๋ - แบบไหน,ยังไง

แจบใจ - มั่นใจ,สนิทใจ

จือ - จำ,เข็ด

จก - ควัก,ล้วง

จาวขาย - ประกาศขาย

จี่ - ปิ้ง,ย่าง

จอบเบิ่ง - แอบดู

จั๊กกะเดียม - จั๊กกะจี้

ใจฮ้าย - โกรธ,โมโห

จาวขาย - ประกาศขาย

ใจออก - ถอดใจ,ท้อถอย

โจงโปง - โล่ง,ว่างเปล่า

จอกน้ำ - แก้วน้ำ

 


ซ.



 
ซอกหา - ค้นหา,ตามหา

ซ่า - ช้า

ซะซาย - กระจัดกระจาย

ซัง - เกลียด

เซือ - เชื่อ

ซอมใจ - ตรอมใจ

ซอยแน - ช่วยด้วย

ซุมแซว - รื่นเริง,สังสรรค์

โซนแซว - เอะอะ,เสียงดัง

ซั่นแหล่ว - ก็ว่างั้นแหล่ะ

ซุมเข่าแลง - สังค์สรรค์มื้อเย็น

ซุ - ก้นทะลุ

เซาจุ๊ดปุ๊ด - หยุดทันที,หายทันควัน

แซวซะ - เสียงดัง,อึกกะทึก คึกโครม

 


ด.



ดังไฟ - ก่อไฟ

โดน - นาน

 


ต.

 

 
ตะพึดตะพือ - ไม่บันยะบันยัง

ตาฮัก ตาแพง - น่ารัก น่าเอ็นดู

ตังนัง - เก้าอี้,ม้านั่ง

ตื่น - ตกใจ!

ตำหูก - ทอผ้า

เต้า - ประชุม (อีสานตอนบน)

ต้วยเบิ่ง - แตะดู

ตั้มอิด - แรกเริ่ม.เริ่มต้น,ครั้งแรก,ทีแรก

แตกวึ่นๆ - แตกตื่น

ตะเว็น - ดวงอาทิตย์

ต้อดเข่ามา - ขยับ,กระแซะๆๆๆ เข้ามาซิ

ติงคิง - ขยับ, แตะต้องเนื้อตัว

ตุ้มไว้ - รวบรวม

 



ถ.




 
ถอกของแหล๋ว - เทของเหลว

โถงเสี่ย - กระเป๋าเสื้อ(อีสานใต้)

ถิ่ม - ทิ้ง

 


ท.

 


ทะลาด - รูด

 


น.





 
นำไป - ตามไป

 




บ.

 


บ่ฮู้จักควม - ไม่รู้ประสีประสา

บาย - จับต้อง,สัมผัส

บ่จือ - ไม่เข็ด

บักมี่ - ขนุน

บักนัด - สับปรด

บักหำ - คำเรียกเด็กผู้ชาย

บ่หัวซา - ไม่ถือสา, ไม่ใส่ใจ

เบิ๊ด - หมด

บักเขียบ - น้อยหน่า

บืน - ดัน, ดันทุรัง

 




ป.




ปุ๊ด - พุ่ง

เป่นต่าน๊าย - น่าเบื่อหน่าย

แปน - เอี่ยม,ราบคราบ

เป็นตางึ๊ด - น่าฉงน

ปิ้น - กลับ,พลิก

เป็นตาอยากหัว - น่าขำ, น่าขบขัน

เป็นตางึด - น่าฉงน

เป่นจั๊งบุญ - เดชะบุญ

ปึก - โง่,เรียนไม่เก่ง
 

ณัฐ:
ภาษาถิ่นอีสาน


ขอบคุณข้อมูลจาก  http://parsatin.exteen.com




ผ.




 
ผักอีเลิศ - ใบชะพลู

ผู้จบ ผู้งาม - คนสวย สมบูรณ์แบบ

ผู้ข่า - ข้าพเจ้า

ผักอีตู - ใบโหระพา

 


พ.



พอกะเทิน - ไม่มากไม่น้อย ครึ่งๆกลางๆ

พยาธิ์ฮ้าย - โรคร้าย

พอกำกา - ไม่มากไม่น้อย,ครึ่งๆกลางๆ,50:50

พ่อฮัก แม่ฮัก - พ่อแม่บุญธรรม

พัดแต่ใด๋ - เริ่มแรก,แต่ไหนแต่ไร

โพดเหลือ - เหลือเกิน

 



ฟ.



ฟ้าว - รีบเร่ง

 



ม.



 
มัก - รัก, ชอบ

หมากหุ่ง - มะละกอ

มุนอุ้ยปุ้ย - แหลกละเอียด

แม่นบ่ - ใช่ไหม?

มิดจีลี - เงียบสนิท

หมู่เฮา - กลุ่มเพื่อน

มิด - เงียบ

มีแฮง - สดชื่น,กระปรี้กระเปร่า

เมือย - เหนื่อย

มักย่อง - บ้ายอ

มัก - รัก, ชอบ

หมากมี่ - ขนุน

หมากเขียบ - น้อยหน่า

แมนแท้ - จริงแท้แน่นอน

บ่แมน - ไม่ใช่

มุน - แหลกเป็นผุยผง,ละเอียดยิบ

มืดตึ๊บ - มืดแปดด้าน นึกอะไรไม่ออก

มาเข่า - แช่ข้าวเหนียวเพื่อเตรียมนึ่ง

แมงงอด - แมลงป่อง

มูลมัง - มรดก

มะยิบ มะยอย - เล็กๆน้อยๆ นิดๆหน่อยๆ

เมือบ้าน - กลับบ้าน

 


ย.


 
ย่าน - กลัว

ยางกิ๊นกิน - อากัปกิริยาการเดินมุ่งตรงและเร่งด่วน

ยามสวย - ตอนสาย

 


ล.



 
ล่วง - ถือวิสาสะ

ลำลี่ ลำไล - เซ้าซี้ มากเรื่อง

เลาะบ้าน - ตะเวนตามหมู่บ้าน

ลูก กก - ลูกคนโต

เล่าแนเด้อ - ขอเรียนเชิญเพื่อร่วมงาน

ลอยน้ำ - ว่ายน้ำ

ลุนหมู่ - ทีหลังเพื่อน

 


ว.


เหว้าพื้น - กล่าวถึง,พูดถึง
(เป็นการกล่าวนำของชาวอีสานตอนล่าง)

เหว้ามวนซวนหัว - พูดตลกขบขันน่าหัวเราะ

เหว้าดุ - พูดมาก

เหว้ามะลำมะลอย - พูดจาเชื่อถือไม่ได้
 

นำร่อง

[0] ดัชนีข้อความ

[#] หน้าถัดไป

[*] หน้าที่แล้ว