Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
19 พฤศจิกายน, 2560, 20:59:11

   

ผู้เขียน หัวข้อ: จดหมายพระยาถลางและคุณหญิงจันมีไปถึงพระยาราชกปิตัน  (อ่าน 1699 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้






หน้า: [1]
นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,600
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 01 ตุลาคม, 2554, 09:13:38 »

จดหมายพระยาถลางและคุณหญิงจันมีไปถึงพระยาราชกปิตัน



ประเภท           หนังสือตัวเขียน
วัสดุที่ทำ          กระดาษเขียนด้วยเส้นหมึกดำ
ลักษณะตัวอักษร          อักษรไทย ภาษาไทย พุทธศักราช ๒๓๒๘-๒๓๓๓

         
เป็นจดหมายของพระยาถลางและคุณหญิงจันมีไปถึงฟรานซิสไลท์  (พระยาราชกปิตัน) เจ้าเมืองปีนัง ระหว่าง พ.ศ.  ๒๓๒๘-๒๓๓๓)  มีจำนวน  ๖ ฉบับ ซึ่งได้เก็บรักษาไว้ที่มหาวิทยาลัยลอนดอน ต่อมาได้กลายเป็นเอกสารสำคัญทางประวัติศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕ นายอ้วน สุระกุล (ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ตขณะนั้น) ได้ขอถ่ายสำเนาจดหมายทั้ง ๖ ฉบับ มาตั้งแสดงไว้ที่ห้องสมุดประชาชนจังหวัดภูเก็ต มีสาระสำคัญดังนี้
       
๑. ฉบับที่ ๑ จดหมายของคุณหญิงจัน (ท้าวเทพกระษัตรี) ถึงพระยาราชกปิตัน ส่งเมื่อวันที่ ๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๓๒๘ สรุปใจความว่าพระยาพิมลเจ้าเมืองถลางป่วยหนัก จึงไม่ได้รายงานเรื่องจะเอาดีบุกแลกกับค่าผ้าที่เมืองถลางค้างชำระ    และให้นายเทียนลูกชายคุณหญิงจันไปเยี่ยมพระยาราชปิตันที่เกาะปีนังและบอกข่าวเรื่องพม่าจะยพทัพมาตีเมืองถลาง ถ้าเกิดสงครามกับพม่าจริงก็หวังพึ่งพระยาราชกปิตัน
         
๒. จดหมายฉบับที่ ๒ เป็นจดหมายของพระยาสุรินทราชา ผู้สำเร็จราชการแถบหัวเมืองฝั่งตะวันตก ส่งเมื่อวันพุธขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๕ พ.ศ. ๒๓๒๙ ไปถึงพระยาราชกปิตันสรุปใจความว่า พม่าได้ยกทัพมาตีเมืองถลาง  ทหารและประชาชนได้ต่อสู้กับทหารพม่าประมาณ ๑ เดือน ทหารพม่าได้บาดเจ็บและล้มตายประมาณ ๓๐๐-๔๐๐ คน ได้แตกทัพล่าถอยไปเมื่อวันจันทร์ขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๔ ปีมะเส็ง แต่ขณะนี้เมื่อตะกั่วทุ่งพม่าได้เผาทำลายยุ้งข้าวและไร่นาของประชาชนเสียหายเป็นจำนวนมาก ประชาชนอดอยาก ขอให้ท่านได้จัดส่งเรือบรรทุกสินค้าและข้าวมาจำหน่ายที่เมืองตะกั่วทุ่ง เพื่อให้ประชาชนได้มีข้าวและอาหารกินเพื่อจะได้ทำไร่ทำนาต่อไป
         
๓. จดหมายฉบับที่ ๓ เป็นจดหมายของคุณหญิงจัน (ท้าวเทพกระษัตรี) ถึงพระยาราชกปิตัน ส่งเมื่อวันพฤหัสบดีเดือน  ๑๑ พ.ศ. ๒๓๒๙ สรุปใจความว่า สภาพเมืองหลังสงครามพม่าประชาชนมีความอดอยาก คุณหญิงจันต้องไปทำแร่ดีบุกที่ตะกั่วป่า เพื่อเอามาซื้ออาหารที่มีราคาแพง พม่ามาตีเมืองถลางได้เผาข้าวเสียหายเป็นจำนวนมาก ทำให้ข้าวขาดแคลนไม่พอเลี้ยงประชาชนพลเมือง ขอให้ช่วยนำสินค้าและข้าวสารมาจำหน่าย ณ เมืองถลาง ให้ทันในเดือน ๑๑
         
๔. ฉบับที่ ๔ เป็นจดหมายของพระยาทุกราช (เทียน) บุตรคุณหญิงจันถึงพระยาราชกปิตัน ส่งเมื่อปีมะเมีย   พ.ศ.๒๓๒๙  สรุปใจความว่า ขอบคุณที่ได้ให้เรือบรรทุกสินค้านำข้าวไปจำหน่ายที่เมืองถลางในเดือน  ๓  ข้างแรมจะไปเข้าเฝ้าสมเด็จพระยาอนุชาธิราช กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาทที่กรุงเทพฯ โดยได้เดินทางไปเกาะตะลิโบงให้พระยาราชกปิตัน ช่วยจัดเรือใหญ่มารับสัก ๑ ลำ เพื่อให้คุณหญิงจันเดินทางไปและช่วยจัดปืนและของที่นำไปถวาย ขณะนี้ได้ทะเลาะวิวาทกับพระยาถลาง ให้ช่วยจัดปืนขนาดเล็กอย่างดี  ๑  กระบอก หากพระยาราชกปิตันต้องการดีบุกมากน้อยเท่าใดจะไม่ขัดข้อง
         
๕. ฉบับที่  ๕  เป็นจดหมายของคุณหญิงจัน  (ท้าวเทพกระษัตรี) ถึงพระยาราชกปิตัน ส่งเมื่อวันพุธเดือน ๘ แรม ๑๔ ค่ำ พ.ศ. ๒๓๓๑ สรุปใจความว่า เดือน  ๘ ข้างแรมนี้จะไปเข้าเฝ้าที่กรุงเทพฯ แต่จะไปทางตรัง ถ้ามาถึงเกาะตะลิโบงแล้วจะให้พระยาทุกราชกับพ่อจุ้ยมาขอซื้อของไปถวายที่กรุงเทพฯ การไปครั้งนี้ได้สมตามปรารถนาที่คิดไว้การค้าขายดีบุกเมืองถลางกับเมืองปีนังและจะไม่มีปัญหา ช่วยจัดปืนสะตันจำนวน ๕๐ กระบอก ผ้าขาวก้านแย้งลายเครือ ผ้าขาวอุเหมาเนื้อดี ผ้าขาวหน้าทองหน้าจั่ว ผ้าลายดอกต่าง ๆ ผ้าเข้มขาบโหมดตาล ผ้าดำเนื้อดี แพรดาไหรสีต่างๆ กัน น้ำมันจัน  น้ำกุหลาบ และขอให้จัดคนที่ไว้ใจได้คุมมาส่งที่เกาะตะลิโบงตั้งแต่เดือน ๙ ข้างขึ้น ไปเข้าเฝ้าแล้วจะรีบกลับทันที
         
๖.  ฉบับที่ ๖ เป็นจดหมายของพระยาเพ็ชรคีรีศรีสงคราม (เทียน) หลังจากที่ได้รับพระราชทานตำแหน่งเป็นพระยาถลางสำเร็จราชการหัวเมืองฝั่งตะวันตกส่งเมื่อวันอังคารเดือน ๑๐  พ.ศ. ๒๓๓๓ ไปยังพระยาราชกปิตัน สรุปใจความว่า ตามที่ได้ให้กอริกมาบอกว่า  แขกเสกหะหลีเหล่าร้ายซึ่งเป็นโจรพ้นเกาะปีนังหันมา ณ ปากน้ำเมืองไทรบุรี พระยาไทรบุรีเป็นใจคิดอ่านกับแขกเหล่าร้าย  อย่าได้ใจไว้แก่ราชการ  ให้ตระเตรียม ซึ่งบอกมาให้รู้ตัวนั้น เป็นพระคุณมากที่สุด
         
เมืองถลางได้ตั้งค่ายปากน้ำให้ผู้คนลงไปประจำรักษาที่ปากน้ำอยู่ทุกแห่งอ่าวทุ่งเถิง  หากว่าพระยาไทรบุรีจะพาพวกแขกเสกหะหลีมาตีเมืองถลาง หาได้กลัวเกรงแขกเหล่านี้ไม่ จะยกทัพมามากเท่าใดก็จะสู้รบจบสิ้นชีวิตจะหาไม่ และขอแจ้งว่าได้รับโปรดเกล้าฯให้ปกครองหัวเมืองทั้ง ๘ แล้ว (ถลางบางคลี คุระบุรี คุรอด เกาะรา ตะกั่วป่า ตะกั่วทุ่ง พังงา และภูเก็ต) ขอซื้อดินประสิวดำและปืนรักษาเมือง ให้บรรทุกมาขายแก่เมืองถลาง แล้วจะจัดดีบุกเพื่อซื้อปืนและดินปะสิวดำไว้รักษาเมืองต่อไป และได้ส่งลูกแตงจีน (แตงโม) ๕๐ ลูก ไก่ ๑๐๐ ตัว มาให้

สภาพของเอกสารสำคัญ
         
อยู่ในสภาพสมบูรณ์

สถานที่เก็บรักษา
         
ต้นฉบับอยู่ที่มหาวิทยาลัยลอนดอน  ฉบับสำเนาอยู่ที่ห้องสมุดประชาชนจังหวัดภูเก็ต และสำนักศิลปะและวัฒนธรรม สถาบันราชภัฏภูเก็ต

แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า




หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: