Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
23 กันยายน, 2561, 04:18:47

   

ผู้เขียน หัวข้อ: เพลงนา จังหวัดชุมพร  (อ่าน 1624 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้



หน้า: [1]
นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,911
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 27 สิงหาคม, 2554, 22:19:24 »

เพลงนา

อุปกรณ์และวิธีการเล่น
         
ในการเล่นเพลงนาใช้ผู้เล่น   ๑  คู่    ถ้าจะมีมากกว่านี้ก็ต้องเป็นจำนวนคู่แต่ที่นิยมกันมักไม่เกิน ๒ คู่ แต่ละคู่จะมีแม่เพลงคนหนึ่งทำหน้าที่ร้องนำ    เรียกว่า  "แม่คู่"   มีผู้รับหรือ  "ทอย" คนหนึ่งเรียกว่า "ท้ายไฟ" ถ้าผู้เล่นมีคู่เดียว   บทที่ร้องมักเป็นบทชมบทเกี้ยวและบอกกล่าวเรื่องราวต่าง  ๆ  แต่ถ้าเล่น  ๒  คู่ มักจะเป็น "กลอนรบ" หรือ บท  "ฉะฟัน"   คือร้องเพลงโต้ตอบกัน โดยต่างฝ่ายต่างหยิบยกเอาปมด้อยของฝ่ายตรงข้าม ขึ้นมาว่าและว่ากันอย่างเจ็บแสบ การร้องโต้ตอบนี้ท้ายไฟของฝ่ายใดก็จะทำหน้าที่รับทอยของฝ่ายนั้น
         
การเล่นเพลงนาจะเล่นกันเป็นกลอนสดหรือกลอนปฏิภาณ ผู้เล่นจะต้องมีสติปัญญาและไหวพริบดี การเล่นไม่มีดนตรีใด ๆ ประกอบ ลักษณะบทกลอนที่ใช้เป็นกลอนสิบคือวรรคหนึ่ง ๆ นิยมบรรจุให้ได้ ๑๐ คำ แต่อาจยืดหยุ่นเป็น ๘-๑๑  คำก็ได้ กลอนเพลงนาจะบังคับคณะ โดยให้กลอนสามวรรคเป็น "หนึ่งลง" กลอนหกลงเป็น  "หนึ่งลาง" คือจบ  ๑  กระทู้  เว้นแต่บทไหว้พระ ซึ่งจะจบเพียงสามลงเท่านั้น คือไหว้พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ สำหรับลักษณะบังคับสัมผัสเขียนเป็นแบบบังคับได้ดังนี้

          (ลงที่ ๑)          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (เสียงสูง)
          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (เสียงต่ำ)
        (ลงที่ ๒)          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (เสียงสูง)
          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐
         (ลงที่ ๓)          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (เสียงสูง)
          ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ ๐ (เสียงต่ำ)
          (ลงที่ ๔) ฯลฯ

ตัวอย่างบทร้องเกี้ยวชมสาว

          บรรดาหญิงสาวสาวมาเก็บเกี่ยวข้าวนานี้          สาวคนโน้นอยู่ดีผิวฉวีสดใส
          ขาวตลอดมือตีนเหมือนพ่อจีนแม่ไทย

          แม่หญิงสาวขาวสวยที่มาทั้งไกลแค่          น้องคนโน้นสวยแท้พี่เหลียวแลตะลึงไหล
          ตาต่อตามองกันเกิดสัมพันธ์ถึงใจ

          ผิวเนื้อสาวขาวแล้วยังไม่แคล้วทาแป้ง          สวยแล้วยังชั่งแต่งต้องตามแบบสมัย
          บรรดาสาวชาวนาน้องสวยกว่าใครใคร
          ฯลฯ
         
สำหรับการรับทอยของท้ายไฟ  เมื่อแม่คู่ร้องส่งกลอนวรรคที่  ๑  จบแล้วท้ายไฟก็จะรับทอย โดยร้องซ้ำวรรคแรกอีกครั้งหนึ่ง เพื่อเปิดโอกาสให้แม่คู่คิดผูกกลอนวรรคที่  ๒  และที่  ๓  ต่อไป  และการรับทอยก็จะรับเพียงวรรคที่ ๑ เพียงวรรคเดียวเท่านั้น
         
โอกาสที่เล่น
         
เดิมการร้องเพลงนาร้องเล่นกันในฤดูเก็บเกี่ยวข้าว เป็นทำนองเกี้ยว แต่ในปัจจุบันร้องเล่นในงานต่างๆ เช่น สงกรานต์ บวชนาค ขึ้นบ้านใหม่ ปีใหม่ งานแต่งงานและงานศพ
         
คุณค่า
         
เพลงนาเป็นเพลงพื้นเมืองของจังหวัดชุมพร  ที่แสดงให้เห็นถึงความสามารถในเชิงภาษาและมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัดชุมพรมานานนับร้อยปี
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า




หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: