Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
20 มกราคม, 2561, 06:22:08

   

ผู้เขียน หัวข้อ: ไทยทรงดำ (ชุมชนบ้านดอนรวบ)  (อ่าน 5855 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้






หน้า: [1]
นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,792
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 31 กรกฎาคม, 2554, 17:45:56 »

ไทยทรงดำ (ชุมชนบ้านดอนรวบ)



ความเป็นมา
         
บ้านดอนรวบ  เป็นชุมชนของชาวไทยทรงดำหรือลาวโซ่งที่อาศัยอยู่หมู่ ๙ ตำบลบางหมาก อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร  บ้านดอนรวบเป็นชื่อที่กลายมาจาก  ดอนรวม  ซึ่งบอกลักษณะภูมิประเทศของพื้นที่อันเป็นที่ดอนหลาย ๆ ดอนมารวมกันการตั้งถิ่นฐานของไทยทรงดำกล่าวกันว่าประมาณปี พ.ศ. ๒๔๕๐ ปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นายจัน  เสาวคนธ์ ชาวเพชรบุรี เชื้อสาย ไทยทรงดำได้เดินทางมาจังหวัดชุมพร เพื่อทำการค้าโค-กระบือ  และพบว่าพื้นที่บ้านดอนรวบซึ่งในอดีตมีสภาพเป็นป่าดงดิบ  และอุดมด้วยทรัพยากรธรรมชาติเหมาะสำหรับการเลี้ยงสัตว์  เนื่องจากความอุดมสมบูรณ์ดังกล่าว   ประกอบกับเป็นที่ดอนน้ำท่วมไม่ถึง จึงชักชวนญาติพี่น้องอพยพมาตั้งถิ่นฐานในระยะแรก ๕ - ๖ หลังคาเรือน และมีการขยายชุมชนโดยชาวไทยทรงดำจากเพชรบุรี ครอบครัวอื่นๆ  อพยพเข้ามาจับจองที่ดินเพิ่มขึ้นเรื่อยจนกลายเป็นหมู่บ้าน ปัจจุบันชาวไทยทรงดำที่อาศัยในจังหวัดชุมพร อาศัยอยู่ตำบลบางหมาก แล้วยังอาศัยอยู่ หมู่ ๙
ตำบลท่ายาง อีกแห่งหนึ่ง



วิถีชีวิตและภาษา
         
การดำรงชีวิตของชาวไทยทรงดำ  ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม  ทำสวน  ทำนา  เป็นหลัก เช่นเดียวกับชาวชุมพรทั่วไป ส่วนภาษาที่ใช้สื่อสารเป็นภาษาถิ่นชุมพร  และภาษาลาวโซ่ง ชุมชนบ้านดอนรวบในปัจจุบันมีชาวไทยทรงดำอาศัยอยู่ประมาณ ๑๖๐  ครัวเรือน  มีความเป็นอยู่เหมือนกับคนในท้องถิ่น แต่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและการแต่งกายไว้เมื่อมีพิธีกรรม หรืองานตามเทศบาลสำคัญ ๆ เช่น


       
ประเพณี  เสนเฮือน

เป็นพิธีเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษ (ผีเรือน) ของชาวไทยทรงดำ จัดในช่วงเดือน ๖ - ๗ ของปี ถ้าบ้านใดประกอบพิธีนี้ เพื่อนบ้านจะช่วยงาน ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันไป ลักษณะของพิธีกรรมนี้ เริ่มจากหมอที่มีความรู้เกี่ยวกับประเพณีเสนเฮือนเป็นผู้กำหนดรายละเอียดตั้งแต่การเตรียมอุปกรณ์สำหรับเซ่นไหว้ ซึ่งประกอบด้วยหมากพลู หมู สุรา ของหวาน และผลไม้จัดเป็นสำรับ จากนั้นจึงเริ่มพิธีที่ทำในช่วงเช้าโดยให้ญาติของเจ้าบ้านเข้าร่วมและมีการสวดเพื่อเรียกวิญญาณของบรรพบุรุษมารับเครื่องเซ่นไหว้ที่เตรียมไว้ ผู้เข้าร่วมในพิธีต้องแต่งกายพื้นบ้านแบบไทยทรงดำ
       
ประเพณี  ป้าดตง

เป็นอีกหนึ่งพิธีกรรมของชาวไทยทรงดำที่จัดขึ้นเพื่อเซ่นไหว้ผีเรือน ลักษณะของพิธีกรรมคล้ายกับประเพณีเสนเฮือน แต่จัดทุก ๑๐ วัน  พิธีกรรมนี้จัดขึ้นตามความเชื่อว่าผีเรือนจะช่วยปกป้องคุ้มครองให้สมาชิกในครอบครัวมีความสุข และที่ทำกินมีความอุดมสมบูรณ์ต่อการดำรงชีวิต
         
ทั้งสองพิธีกรรมนี้มีจุดประสงค์เพื่อแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษและการปรับปรนในสังคมปัจจุบัน เป็นการแสดงความสามัคคี ความมีน้ำใจของคนในชุมชนด้วย
         
ชาวไทยทรงดำมีความเป็นอยู่ไม่แตกต่างไปจากชาวชุมพรเนื่องจากมีการปรับตัวให้สอดคล้องกับคนในชุมชนอื่นๆ ปัจจุบันชาวไทยทรงดำบ้านดอนรวบได้รับการคัดเลือกให้เป็นชุมชนดีเด่นของจังหวัดชุมพร เนื่องจากมีการทำกิจกรรมและผลงานที่โดดเด่น ทางเศรษฐกิจชุมชน ดังนี้
         
๑. จัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์แม่บ้านสุขาภิบาลดอนรวบ เพื่อใช้เป็นกองทุนหมุนเวียน
         
๒. จัดตั้งร้านค้านิยมไทย เพื่อสนองนโยบายของรัฐเรื่องการใช้ของไทย กินของไทย จัดจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองที่ผลิตในท้องถิ่น และจัดตลาดนัดประจำหมู่บ้านทุกวันอังคารและวันศุกร์ เพื่อจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในท้องถิ่น
         
๓. จัดกิจกรรมส่งเสริมให้ชุมชนติดตามสถานการณ์ทางเศรษฐกิจจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ในรูปของการประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย รวมทั้งกำหนดข้อบัญญัติหมู่บ้าน คือ การใช้จ่ายอย่างประหยัด ไม่เล่นการพนัน ขยันทำงาน จัดออมทรัพย์ไว้ใช้ยามจำเป็น หลีกเลี่ยง ยาเสพติด
         
๔. ให้การสนับสนุนส่งเสริมอาหารกลางวันของโรงเรียนประจำหมู่บ้าน
         
๕. จัดตั้งกลุ่มอาชีพในหมู่บ้านดอนรวบ และนำเทคโนโลยีใหม่มาช่วยลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร รวมทั้งส่งเสริมอุตสาหกรรมในระดับครัวเรือนและหมู่บ้าน โดยเน้นวัสดุท้องถิ่น เช่น การทำไม้กวาด การทำปุ๋ยหมัก งานกลึง งานเชื่อม เป็นต้น
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า




นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,792
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« ตอบ #1 เมื่อ: 31 กรกฎาคม, 2554, 17:47:45 »

เสนเฮือนของชาวไทยทรงดำ ชุมชนวัดดอนรวบ ตำบลบางหมาก อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร

ช่วงเวลา          ช่วงเช้าของเดือน ๖ - ๗ นิยมทำทุก ๒ - ๔ ปีต่อครั้ง

ความสำคัญ
       
บ้านดอนรวบเดิมมีชื่อเรียกว่า  บ้านดอนรวมซึ่งบ่งบอกถึงลักษณะทางภูมิประเทศซึ่งเป็นดอนหลายๆ ดอนมารวมกัน  ปัจจุบันเป็นที่อาศัยของชาวไทย  เชื้อสายไทยทรงดำ  ที่อพยพมาจากเพชรบุรีเข้ามาจับจองที่ดินเพื่อทำการค้าขายและเกษตรกรรมต่างๆ  จนเติบโตเป็นหมู่บ้านและได้มีการสืบทอดความเชื่อผ่านพิธีกรรมของบรรพบุรุษมาในรูปของการทำพิธี   "เสนเฮือน"     

ซึ่งเป็นพิธีที่จัดทำขึ้นเพื่อเช่นไหว้ผีบรรพบุรุษ  ที่สถิตเป็นผีเรือนของลูกหลานและคอยปกป้อง คุ้มครอง ผู้ที่อาศัยอยู่ให้แคล้วคลาดจากอันตรายต่าง ๆ
รวมทั้งเป็นการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว

พิธีกรรม
         
เริ่มจากการจัดเตรียมเครื่องเซ่นไหว้ต่าง  ๆ  ทั้งของคาวและของหวาน  เช่น เนื้อหมู เนื้อไก่ ไข่ต้ม สุรา ของหวาน และผลไม้ จัดใส่ถาดเป็นชุด พิธีกรรมจะเริ่มตอนเช้าโดยให้ญาติมารวมกันในบ้านที่ทำพิธีเสนเฮือน เมื่อได้เวลาที่เหมาะสมจะมีหมอที่มีความรู้เกี่ยวกับพิธีกรรมนี้มาเริ่มว่าคาถาเพื่อเรียกวิญญาณของบรรพบุรุษมารับเครื่องเซ่นไหว้ที่ได้จัดเตรียมไว้     ถ้าบ้านใดประกอบพิธีนี้เพื่อนบ้านจะไปช่วยงานและผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันไปจนครบทุกบ้าน

สาระ
         
พิธีกรรมเสนเฮือนที่มีการทำ  นอกจากจะเป็นการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับแล้วยังเป็นการแสดงความสามัคคี และความมีน้ำใจของคนในชุมชนที่มาร่วมพิธีและ ช่วยเหลือกันเตรียมการต่าง ๆ ด้วย
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า

หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: