Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
20 เมษายน, 2561, 17:49:54

   

ผู้เขียน หัวข้อ: เรือพาปลา (กระบี่)  (อ่าน 1327 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้






หน้า: [1]
นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,870
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 25 กรกฎาคม, 2554, 14:16:16 »

เรือพาปลา

ลักษณะและวิธีใช้
         
เรือพาปลาเป็นวิธีการอย่างหนึ่งของชาวบ้าน ในการที่จะหลอกล่อปลาให้เข้ามาสู่วงล้อมของอวน เรือพาปลาจะใช้จับปลาทะเลในเวลากลางวันเท่านั้น เนื่องจากจะต้องอาศัยแสงสว่างเพียงพอที่จะทำให้เกิดร่มเงาได้ เรือพาปลามักใช้กับปลาที่อยู่ร่วมกันเป็นฝูง เช่น การจับปลาจาละเม็ด เป็นต้น
         
การจับปลาแบบชาวบ้านสมัยก่อนยังไม่มีเรืออวนอันทันสมัย ไม่ใช้เครื่องยนต์หรือเครื่องมือในการค้นหาฝูงปลา  แต่ชาวบ้านก็มีเทคนิควิธีการในการค้นหาโดยอาศัยความชำนาญจนบอกได้ว่าฝูงปลาที่คลาคล่ำอยู่เบื้องหน้าเป็นปลาอะไร  สมมติว่าเป็นฝูงจาละเม็ดก็ยังสามารถบอกได้ว่าเป็นประเภทใด   เช่น   ถ้าเห็นน้ำเป็นสีดำ ก็บอกได้ว่าเป็นปลาจาละเม็ด  "พวกขี้หมึก" เป็นต้น (ชาวบ้านจะแบ่งประเภทปลาจาละเม็ดเป็น ๔ พวก คือ กลุ่มออกดำเรียก ขี้หมึก ออกเหลืองเรียก ขี้หมิ้น (ขมิ้น) พวกหางดำ พวกปากดำ)
         
เรืออวนที่ออกทะเลจับปลาจะพ่วงเรือขนาดเล็กติดไปด้วยเพื่อจะทำหน้าที่เป็นเรือ  "พาปลา" เมื่อพบฝูงปลาที่ต้องการแล้ว เรือใหญ่จะมีหน้าที่ลงอวน จัดคนที่ชำนาญการ ๑-๒ คนลงเรือเล็กเพื่อไปหาปลามาเข้าอวน โดยจะเอาใบมะพร้าวมาผูกไม้ให้ยื่นออกไปนอกตัวเรือให้เงาดำของใบมะพร้าวทอดออกไปพอสมควร เมื่อตามฝูงปลาทันก็นำเรือเข้าไปในฝูงปลา แล้วพยายามหันเหทิศทางให้ปลาตามเรือ โดยอาศัยเงาใบมะพร้าวที่ทอดออกไปเป็นตัวล่อ ปลาจะว่ายน้ำตามเงาดำ ๆ โดยคิดว่าอาจจะเป็นเหยื่อก็ได้ จึงว่ายน้ำตามกันมาเป็นฝูง

เรือนี้จึงได้ชื่อว่า  "เรือพาปลา" เมื่อมาถึงบริเวณที่ลงอวนไว้ก็เป็นหน้าที่ของคนบนเรือใหญ่ที่จะทำหน้าที่สาวอวนจับปลาต่อไป

ประโยชน์ของเรือพาปลา
         
การอาศัยร่มเงาเป็นเครื่องมือในการจับปลา อาจจะเป็นวิธีเดียวกับการทำโป๊ะก็ได้ เพราะปลาที่มาติดโป๊ะนั้นก็อาศัยร่มเงาของโป๊ะเช่นเดียวกัน เรือพาปลาดูเป็นวิธีง่าย  ๆ ที่ชาวบ้านใช้ แต่พวกเขาก็บอกว่าจะต้องอาศัยคนพาปลาที่ชำนาญและมีความรู้ประสบการณ์มาพอสมควร
         
ชาวบ้านบางคนเล่าว่าคนพาปลาบางคนถึงกับตัวสั่นงันงกก็มี เมื่อเรือพาปลาตกอยู่ในท่ามกลางฝูงปลาจำนวนมหาศาล บ้างก็เล่าว่าฝูงปลาจำนวนมากเหล่านี้บางครั้งก็มีอาถรรพ์เพราะเคยปรากฎการณ์อยู่เหมือนกันว่า เมื่อเรือพาปลาฝูงใหญ่เข้าสู่อวนแล้ว เมื่อกู้อวนขึ้นปรากฏว่าไม่มีปลาเลยสักตัวเดียว
         
ปัจจุบันเรือพาปลาหมดความหมายไปแล้ว เพราะชาวบ้านใช้เครื่องมือที่ทันสมัยในการค้นหาและติดตามฝูงปลา ในการประมงชายฝั่งบางทีก็ใช้จำพวกอวนลาก อวนรุน กวาดเอาทุกสิ่งทุกอย่างที่ขวางหน้าไปจนหมดทะเล ปลาเล็กปลาน้อยสูญพันธุ์ แม้แต่ปะการังก็ไม่มีเหลือเพราะทุกคนไม่ได้ใช้ภูมิปัญญาแบบยั่งยืน ที่สะสมสืบทอดมาแต่ดั้งเดิม
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า




หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: