Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
16 พฤศจิกายน, 2561, 22:51:19

   

ผู้เขียน หัวข้อ: แกะ : เครื่องมือเก็บข้าว  (อ่าน 4261 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้



หน้า: [1]
นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,914
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 24 กรกฎาคม, 2554, 12:42:34 »

แกะ : เครื่องมือเก็บข้าว



ลักษณะ
เป็นเครื่องมือเก็บข้าวที่ประดิษฐ์ขึ้นอย่างง่ายแต่เต็มไปด้วยคุณค่าในการใช้งานรูปร่างคล้าย ๆ     เรือ
มีส่วนประกอบสำคัญ ๓ ส่วน ด้วยกันคือ กระดานแกะ ตาแกะ หลอดแกะ หรือด้ามแกะ ตาแกะหรือคมแกะบางถิ่นเรียกว่าตัวแกะ  ทำด้วยเหล็กกล้าซึ่งช่างทำแกะนิยมใช้เหล็กสำหรับทำเลื่อยที่เรียกว่า เหล็กคัดเลื่อย  ทำเป็นคมคล้ายมีดยาวประมาณ ๕ -๖ เซนติเมตร มีหูแหลม ๆ ๒ ข้าง สำหรับตอกบังกับกระดานแกะ กระดานแกะทำด้วยไม้เนื้อแข็งหรือไม้ชนิดเบา   



ช่างทำแกะนิยมใช้ไม้ตีนเป็ดหรือไม้แค   เพราะไม้  ๒ ชนิดนี้   มีน้ำหนักเบาไม้แคทนทานกว่าแต่หายากกว่าไม้ตีนเป็ด    ทำเป็นรูปสามเหลี่ยมคางหมู    มีด้ามยาวตอนบนประมาณ ๕-๖ เซนติเมตร มีด้ามยาวตอนล่างประมาณ ๘ -๙ เซนติเมตร กว้างประมาณ ๕ เซนติเมตร ทำเป็นแผ่นหนาประมาณครึ่งเซนติเมตร ส่วนล่างหนากว่าส่วนบนเล็กน้อย ด้ามแกะทำจากไม้ไผ่เรี้ย  บางทีเรียกสั้น ๆ ว่า เรี้ย มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ ๑ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๙ -๑๐ เซนติเมตร ที่กึ่งกลางจะเจาะช่องขนาดเท่าความหนาของกระดานแกะ สำหรับผังให้ติดกันแน่น

การเข้าด้ามแกะ  นำด้ามแกะที่เจาะช่องเท่ากับความหนาของแกะ  มายังกระดานแกะในช่องที่เจาะไว้ โดยให้จุดกึ่งกลางของฐานกระดานอยู่ตรงกลางแนวรูของด้ามแกะใช้เหล็กเจาะกระดาษแกะใส่ไม้ไผ่ที่เหลาเป็นเส้นเล็ก ๆ เข้าไปในปล้องของไม้ไผ่เรี้ยเพื่อร้อยให้กระดานแกะติดแน่นติดอยู่กับด้ามแกะ



วิธีการใช้
เมื่อจะใช้แกะเก็บข้าว  เอาแกะใสเข้าในระหว่างนิ้วกลางกับนิ้วนาง แล้วใช้นิ้วชี้กับนิ้วโป้ง จับรวงข้าวมาทาบกับคมแกะใช้คมแกะตัดที่คอรวงข้าว แต่ละรวงไปจนหมดส่วนมืออีกข้าหนึ่งใช้จับรวงข้าวที่จับกับแกะจนเต็มกำมือ  วางไว้ในที่แห้ง  แล้วเก็บต่อไปจนกระทั่งเต็มอีกกำมือหนึ่ง  ก็เอามารวมกันตัดต้นข้าวที่เก็บแล้วมาผูกรวงข้าวให้แน่นทำเป็นเลียงข้าว เพื่อนำไปเก็บไว้ในลอบข้าวต่อไป



ประโยชน์
- ใช้เป็นเครื่องมือในการเก็บข้าวได้ละเอียดกว่าเม็ดข้าวไม่ร่วงหล่น
- การเก็บกับแกะสามารถยูกรวงข้าวได้เป็นเลียงจัดเก็บได้ง่ายและได้นาน
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า




นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,914
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« ตอบ #1 เมื่อ: 03 ตุลาคม, 2554, 20:39:33 »

แกะเก็บข้าว
         


การทำแกะในจังหวัดพัทลุงทำกันมากที่เกาะสัก    ตำบลพนมวังก์    อำเภอควนขนุน    จังหวัดพัทลุง

องค์ความรู้
         
แกะมีรูปร่างคล้ายเรือมีส่วนประกอบสำคัญ ๓ ส่วน คือ กระดานแกะ เป็นไม้เนื้อแข็งสำหรับตอกฝังตาแกะ ส่วนที่สองคือตาแกะ ทำด้วยเหล็กกล้าคมคล้ายมีด ส่วนที่สามคือ ด้ามแกะ ทำจากไม้ไผ่เรี้ย กึ่งกลางเจาะช่องขนาดเท่าความหนาของกระดานแกะ สำหรับฝังให้ติดกันแน่น เวลาใช้สามารถเอาแกะใส่เข้าในระหว่างนิ้วกลางกับนิ้วนาง แล้วใช้นิ้วชี้กับนิ้วโป้งจับรวงข้าวมาทาบกับคมแกะตัดที่คอรวงข้าวแต่ละรวงได้

ประโยชน์
         
แกะเป็นเครื่องมือเก็บข้าวของภาคใต้    ที่แสดงถึงภูมิปัญญาของชาวบ้านที่สามารถประดิษฐ์ขึ้นอย่างเรียบง่าย แต่มีคุณค่าและสะดวกต่อการใช้งาน  ประการสำคัญคือ  เป็นภูมิปัญญาด้านการเกษตร เนื่องจากข้าวเป็นที่มาแห่งการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของจังหวัดพัทลุง  โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ราบ  ได้ชื่อว่าเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญแห่งหนึ่งของแหลมมลายูมาตั้งแต่สมัยโบราณสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน โดยใช้  "แกะ"  เป็นเครื่องมือในการเก็บข้าวมาตลอด  นอกจากนี้ชาวบ้านที่เกาะสักยังสามารถส่งแกะไปจำหน่ายในจังหวัดอื่นๆ เป็นรายได้เสริมได้อีกด้วย
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า

หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: