Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
22 พฤศจิกายน, 2561, 17:35:51

   

ผู้เขียน หัวข้อ: ปราสาทพนมรุ้ง  (อ่าน 2817 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้



หน้า: [1]
นภดล มณีวัต
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 19,914
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 09 สิงหาคม, 2553, 20:07:22 »

ปราสาทพนมรุ้ง



ที่มา
สำนักศิลปากรที่ ๑๔ นครศรีธรรมราช กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม
ถนนราชดำเนิน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ๘๐๐๐๐ โทร. ๐-๗๕๓๒๔-๔๗๙ admin@fad14.go.th

         
ปราสาทพนมรุ้ง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

เป็นโบราณสถาน ในศิลปะขอมที่สร้างขึ้นหลายสมัยตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๑๕ - ๑๘ ปราสาทประธานสร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๗ ตั้งอยู่บนยอดเขาพนมรุ้งในเขตตำบลตาเป๊ก อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ พนมรุ้ง เป็นชื่อดั้งเดิม ซึ่งปรากฏหลักฐานตามศิลาจารึกที่ค้นพบที่ปราสาทแห่งนี้ปราสาทพนมรุ้งสร้างขึ้นเนื่องในศาสนาฮินดูลัทธิไศวนิกาย ซึ่งนับถือพระศิวะเป็นเทพสูงสุด ดังนั้น เขาพนมรุ้งจึงเปรียบเสมือนเขาไกรลาสที่ประทับของพระศิวะ
         
องค์ประกอบและแผนผังของปราสาทพนมรุ้ง ได้รับการออกแบบให้มีลักษณะเป็นแนวเส้นตรง และเน้นความสำคัญเข้าหาจุดศูนย์กลาง นั่นคือ ปราสาทประธานซึ่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ด้านขวาของบันไดทางขึ้นสู่ศาสนสถานมีอาคารที่เรียกว่า พลับเพลา อาคารนี้อาจจะเป็นอาคารที่เรียกกันในปัจจุบันว่า “พลับพลาเปลื้องเครื่อง” ซึ่งเป็นที่พักจัดเตรียมพระองค์ของกษัตริย์ก่อนเสด็จเข้าสักการะเทพเจ้า หรือประกอบพิธีกรรมในบริเวณศาสนสถาน ถัดจากนั้น เป็นทิศเดินทั้งสองข้างประดับด้วยเสามียอดคล้ายดอกบัวตูมเรียกว่า เสานางเรียง จำนวนข้างละ ๓๔ ต้น ทอดตัวไปยังสะพานนาคราชซึ่งมีผังรูปกากบาทยกพื้นสูงราวสะพานทำเป็นลำตัวพญานาค ๕ เศียร สะพานนาคราชนี้ ตามความเชื่อเป็นทางที่เชื่อมโยงระหว่างโลกมนุษย์กับเทพเจ้า

สิ่งที่น่าสนใจ คือ จุดกึ่งกลางสะพาน มีภาพจำหลักรูปดอกบัว ๘ กลีบ อาจหมายถึง เทพประจำทิศทั้ง ๘ ในศาสนาฮินดู หรือเป็นยันต์สำหรับการบวงสรวง หรือ เป็นจุดที่ผู้มาทำการบูชา ตั้งจิตอธิษฐาน จากสะพานนาคราชชั้นที่ ๑ มีบันไดจำนวน ๕๒ ขั้น ขึ้นไปยังลานบนยอดเขา ที่หน้าซุ้มประตูระเบียงคดทิศตะวันออก มีสะพานนาคราชชั้นที่ ๒ ระเบียงคดก่อเป็นห้องยาวต่อเนื่องกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ารอบลานปราสาท แต่ไม่สามารถเดินทะลุถึงกันได้ เพราะมีผนังกั้นเป็นช่วง ๆ มีซุ้มประตูอยู่กึ่งกลางของแต่ละด้าน ที่มุมระเบียงคดทำเป็นซุ้มรูปกากบาทที่หน้าบันของระเบียงคดทิศตะวันออกด้านนอก มีภาพจำหลักรูปฤาษีซึ่งหมายถึงพระศิวะในปางที่เป็นผู้รักษาโรคภัยไข้เจ็บ และอาจหมายรวมถึงนเรนทราทิตย์ผู้ก่อสร้างปราสาทประธานพนมรุ้งด้วย
         
ปราสาทประธาน ก่อด้วยหินทรายสีชมพู มีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุม กว้าง ๘.๒๐ เมตร สูง ๒๗ เมตร ด้านหน้าทำเป็นมณฑปโดยมีอันตราละหรือฉนวนเชื่อม ปราสาทประธานนี้ เชื่อว่า สร้างโดยนเรนทราทิตย์ซึ่งเป็นผู้นำ ปกครองชุมชนที่มีปราสาทพนมรุ้งเป็นศูนย์กลาง ราวพุทธศตวรรษที่ ๑๗ ภายในเรือนธาตุตรงกึ่งกลาง เรียกว่า ห้องครรภคฤหะ เป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพที่สำคัญที่สุด เชื่อว่า ในที่นี้คือศิวลึงค์ ซึ่งแทนองค์พระศิวะเป็นที่น่าเสียดายว่า ประติมากรรมชิ้นนี้ได้สูญหายไป เหลืออยู่เพียงท่อโสมสูตร คือร่องน้ำมนต์ที่ใช้รับน้ำสรงจากการสักการะศิวลึงค์เท่านั้น

ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และทิศตะวันตกเฉียงใต้ของปราสาทประธาน มีปราสาทอิฐ ๒ องค์ และ ปรางค์น้อย จากหลักฐานทางด้านสถาปัตยกรรมและศิลปกรรม กล่าวได้ว่า ปราสาททั้ง ๓ หลัง สร้างขึ้นก่อนปราสาทประธานในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๕ และ ๑๖ ตามลำดับ ส่วนทางด้านหน้าของปราสาทประธาน คือ ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และทิศตะวันออก เฉียงใต้ มีอาคาร ๒ หลัง ก่อด้วยศิลาแลง เรียกว่า บรรณาลัย ซึ่งเป็นที่เก็บรักษาคัมภีร์ทางศาสนา ก่อสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ ๑๘
         
ที่บริเวณหน้าบัน และทับหลังของปราสาทประธาน มีภาพสลักแสดงเรื่องราวในศาสนาฮินดู เช่น พระศิวนาฏราช (ทรงฟ้อนรำ) พระนารายณ์บรรทมสินธุ์ อวตารของพระนารายณ์ เช่น พระรามในเรื่องรามเกียรติ์หรือพระกฤษณะ ภาพพิธีกรรม ภาพชีวิตประจำวันของฤาษี เป็นต้น
กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนปราสาทพนมรุ้ง เป็นโบราณสถานของชาติและกำหนดขอบเขต ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๕๒ ตอนที่ ๗๕ วันที่ ๘ มีนาคม ๒๔๗๘ และเล่มที่ ๙๓ ตอนที่ ๑๔๑ วันที่ ๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๙ ตามลำดับ เนื้อที่ประมาณ ๔๕๑ ไร่ ๑๑ ตารางวา
         
สำหรับการบูรณะเริ่มดำเนินการตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๕๑๔ จนเสร็จสมบูรณ์ มีการพัฒนาและปรับปรุงดำเนินการเป็นอุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จมาเป็นองค์ประธานในพิธีเปิด เมื่อวันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑
         
บริเวณที่ราบเชิงเขาพนมรุ้ง ปรากฏปราสาทศิลปะขอมหลายแห่ง ได้แก่ กุฏิฤาษีเมืองต่ำ กุฏิฤาษีหนองบัวราย ที่เป็นอโรคยาศาล หรือศาสนสถานพยาบาล ปราสาทบ้านบุ เป็นศาสนสถานประจำที่พักคนเดินทางปราสาททั้งสามหลังสร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๘ และปราสาทเมืองต่ำ
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า




NUT
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้อำนวยการกลาง
*****


เพศ: หญิง
กระทู้: 9,712
สมาชิกลำดับที่ 29
Made in ดินโคลน



| |

« ตอบ #1 เมื่อ: 09 สิงหาคม, 2553, 20:36:46 »

เคยไปเที่ยวครั้งหนึ่งค่ะ...สวยมาก ชอบค่ะ
ตอนเดินดู ก็นึก ขนาด พนมรุ้ง ยังสวยขนาดนี้ นครวัด จะงามขนาดไหนหนอ
แจ้งลบกระทู้นี้หรือติดต่อผู้ดูแล   บันทึกการเข้า

อกตํ  ทุกฺกฏํ  เสยโย......ความชั่ว ไม่ทำเสียเลยดีกว่า

หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: