Siamsouth.com ศิลปวัฒนธรรม ท่องเที่ยว ธรรมะ ภาคใต้
เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และประชาชนไทย

เข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน และระยะเวลาในเซสชั่น
24 พฤศจิกายน, 2557, 02:40:55

   

ผู้เขียน หัวข้อ: เรือกอและ  (อ่าน 43311 ครั้ง)
0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้






หน้า: [1]
นภดล
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 17,979
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« เมื่อ: 03 กันยายน, 2551, 20:42:27 »

เรือกอและ



ลักษณะและวิธีการใช้

เรือกอและเป็นเรือประมงที่ใช้ในแถบจังหวัดภาคใต้ตอนล่างมีลักษณะเป็นเรือยาวที่ต่อด้วยไม้กระดานโดยทำให้ส่วนหัวและท้ายสูงขึ้นจากลำเรือให้ดูสวยงาม นิยมทาสีแล้วเขียนลวดลายด้วยสีฉูดฉาดเป็นลายไทยหรือลายอินโดนีเซีย ซึ่งนำมาประยุกต์ให้เหมาะกับลำเรือ เรือกอและมี ๒ แบบคือ แบบหัวสั้นและแบบหัวยาว ขนาดของเรือแบ่งเป็น ๔ ขนาด โดยยึดความยาวของลำเรือเป็นเกณฑ์ในการแบ่ง คือ ขนาดใหญ่ยาว ๒๕ ศอก ขนาดกลางยาว ๒๒ ศอก ขนาดเล็กยาว ๒๐ ศอก และขนาดเล็กมากเรียกว่า "ลูกเรือกอและ" ยาว ๖ ศอกโดยประมาณ และด้านนอกซึ่งค่อนขึ้นไปทางขอบเรือ ทำเป็นขอบนูนออกมาข้างนอก ลักษณะเป็นกันชนของเรือยาวตลอดลำเรือเรียกว่า "ปาแปทูวอ" ที่ตอนล่างของปาแปทูวอทำรอยแซะเนื้อไม้ด้วยกบให้เป็นแนวยาวตลอดลำเรือเรียกว่า "กอมา" เรือทั้งลำ แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนหัวเรียกว่า "ลูแว" ส่วนท้ายเรียกว่า "บูเระแต" ถ้าแบ่งออกเป็น ๓ ส่วน ส่วนหัวเรียกว่า "ปาลอ" ส่วนกลาง (ลำเรือ) เรียกว่า "ตือเราะ" ส่วนท้ายเรียกว่า "ปูงง"


ประโยชน์

เรือกอและส่วนใหญ่ใช้ในการประมง โดยนำออกไปทำการประมงในทะเลและนิยมทำเป็นพวก ๆ พวกละ ๕-๖ ลำ นอกจากนี้ยังใช้สำหรับแข่งขันโดยใช้ฝีพายหรือใช้ใบก็ได้ทุกครั้งที่จะออกเรือก่อนขึ้นเรือชาวประมงจะให้ความเคารพเรือกอและของตนโดยการถอดรองเท้าทุกครั้ง และเมื่อเรือจอดอยู่บนฝั่งก็ห้ามผ่านใกล้ ๆ หรือเล่นบริเวณหัวเรือ ไม่พูดจาเชิงอวดดี หรือพูดในสิ่งที่ไม่เป็นมงคล เพราะเชื่อว่ามีพระเจ้าหรือ
สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ให้ความคุ้มครองเรือสิงสถิตอยู่ที่หัวเรือบริเวณ "จาปิ้ง" นับได้ว่าเรือกอและเป็นเรือในจังหวัดภาคใต้ตอนล่าง ซึ่งใช้ในการประมงทางทะเลของชาวประมงมุสลิมในจังหวัดภาคใต้ นับว่าเป็นเรือที่แปลกตาและหาดูได้ยากในจังหวัดอื่นๆ
บันทึกการเข้า




นภดล
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 17,979
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« ตอบ #1 เมื่อ: 29 ตุลาคม, 2554, 20:51:29 »

เรือกอและ


         
เรือกอและ  เป็นเรือประมงที่ใช้แถบจังหวัดภาคใต้ตอนล่าง  รวมทั้งรัฐกลันตันและตรังกานูในประเทศมาเลเซีย   ลักษณะเป็นเรือยาวที่ต่อด้วยไม้กระดาน   โดยทำให้หัวเรือส่วนท้ายสูงขึ้นจากลำเรือให้ดูสวยงาม และนิยมทาสีเขียนลวดลายด้วยสีฉูดฉาดเป็นลายไทยหรือลายอินโดนีเซีย  ซึ่งนำมาประยุกต์ให้เหมาะสมกับลำเรือ เรือกอและมีหลายลักษณะด้วยกัน
         
เรือกอและถูกใช้งานสำหรับทำการประมง    เป็นพาหนะเดินทางและในยามว่าง    คลื่นลมสงบและมีเทศกาลของท้องถิ่น  ชาวพื้นเมืองจะนำมาใช้ประโยชน์ทางด้านการพักผ่อนหย่อนใจ   โดยนำมาพายแข่งขันเพื่อชิงความเป็นหนึ่งในด้านความเร็ว แต่ภายหลังเนื่องจากนิสัยรักสวยรักงามของมนุษย์  โดยเฉพาะคนไทยซึ่งมีวัฒนธรรมสูงส่งในด้านศิลปะแฝงอยู่ในสายเลือด ทำให้เพิ่มความสง่างามของเรือกอและขึ้นอีก ด้วยการเป็นศิลปการตกแต่งตั้งแต่หัวเรือจรดท้ายเรือ
         
เรือกอและในจังหวัดปัตตานี  เป็นยานพาหนะที่สำคัญสิ่งหนึ่งของชุมชนประมง ซึ่งมีวัฒนธรรมที่แตกต่างจากชุมชนบก (ดอน) ที่เห็นได้ชัดเจนคือเครื่องใช้ไม้สอยชาวประมงหรือผู้ที่อาศัยใกล้แหล่งน้ำจะใช้เรือกอและในการเดินทาง ดังนั้นจะพบว่าตั้งแต่อำเภอหนองจิก  อำเภอเมือง อำเภอยะหริ่ง อำเภอปะนาเระ อำเภอสายบุรี อำเภอไม้แก่น ชาวบ้านได้ใช้เรือเป็นพาหนะและทำการประมงมาเป็นเวลาช้านาน

ประโยชน์และความสำคัญ
         
การใช้เรือกอและนอกเหนือจากการใช้ในกิจการประมงแล้ว ยังมีหลายโอกาส  เช่น  นับตั้งแต่การเดินเรือของพ่อค้าชาวอาหรับมุสลิม เข้ามายังดินแดนแหลมมลายู การใช้เรือบรรทุกสัมภาระต่าง ๆ ทั้งที่เป็นสินค้าเข้าและสินค้าออก  การยกทัพเรือไปในกิจการสงครามบริเวณแหลมมลายู  ตลอดจนการส่งกองทัพเรือขึ้นมาช่วยกรุงศรีอยุธยาคราวเกิดสงครามพม่า และกัมพูชา เป็นต้น
         
ส่วนการนำเรือกอและมาใช้ ถ้าหากเพื่อความสนุกสนานรื่นเริงก็จะเกี่ยวกับเรื่องราวศาสนาพุทธ ศาสนาอิสลาม เช่น ประเพณีลากพระ (ชักพระ) วันฮารีรายอ ซึ่งจะมีการละเล่น มีมหรสพครึกครื้น และรวมทั้งการแข่งขันเรือกอและเพื่อช่วงชิงเจ้าความเร็วด้วย
         
เรือกอและเป็นภูมิปัญญาของชาวบ้าน  และเป็นวัตถุทางวัฒนธรรมที่สำคัญของสังคมชาวบ้านที่แสดงออกมาให้เห็นในลักษณะผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมพุทธและมุสลิมอย่างผสมผสานระหว่างวัฒนธรรม สันติสุขแก่สังคมชาวปัตตานีโดยแท้จริง

บันทึกการเข้า

นภดล
ผู้ดูแลบ้าน
ผู้บัญชาการสูงสุด
*****


เพศ: ชาย
กระทู้: 17,979
สมาชิกลำดับที่ 2
คนจนผู้ยิ่งใหญ่


เว็บไซต์

| |

« ตอบ #2 เมื่อ: 29 ตุลาคม, 2554, 20:55:44 »

จิตรกรรมบนเรือกอและ



วัสดุที่ทำ
         
เรือกอและ   เป็นเรือประมง  ลักษณะเป็นเรือยาวต่อด้วยไม้กระดาน  ส่วนหัวและท้ายสูงขึ้นจากลำเรือเพื่อดูสวยงาม เรือกอและทำด้วยไม้เนื้อแข็งที่มียางในเนื้อไม้ ไม้ตะเคียน ไม้พะยอม ไม้หลุมพอ ไม้จือยา และไม้สะยา ในส่วนลำของเรือ จะทำจาปิ้ง ซึ่งเป็นแผ่นไม้รูปสามเหลี่ยม ทำลวดลายกนก คล้ายลายกระจัง หรือลายตาอ้อยของลายไทย เพื่อใช้ปิดช่องระหว่างลำเรือและส่วนหัวและท้ายเรือ จาปิ้งจะโผล่ขึ้นมาข้างบนเล็กน้อย จาปิ้งที่อยู่ทางหัวเรือเป็นส่วนที่ศักดิ์สิทธิ์
         
บางา  เป็นไม้โค้งงอนขึ้นข้างบน  ทำเป็นรูปนกติดไว้ด้านขวาค่อนไปทางหัวเรือ ติดกับจาปิ้ง เพื่อไว้วางไม้ค้ำถ่อ



ลักษณะภาพเขียน
         
เมื่อทำเรือกอและเสร็จแล้ว  จะใช้สีน้ำมันทาให้เป็นสีต่าง ๆ ตามความต้องการ การทาสีเรือ นิยมทาเป็นแถบ ๆ มีสีฟ้า แดง เขียว มีการวาดลวดลายดอกไม้ และมีการพัฒนาลวดลายอื่นเข้าไป แต่ส่วนมากจะเขียนลวดลายด้วยสีฉูดฉาด ซึ่งเขียนเป็นลายไทยหรือลายอินโดนีเซีย  ที่นำมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะกับเรือ และเริ่มเขียนลายไทยไม่ต้องร่างแบบ ใช้ปลายพู่กันป้ายสีวาดลวดลายไทยให้พริ้วไหว
         
ลวดลายที่นำมาตกแต่งบนเรือกอและได้แก่ ลวดลายไทย เช่น ลายกระจัง ลายดอกพุดตาล ลายประจำยาม  ลายหน้ากระดาษ ลายรักซ้อน ลายก้านขด   ลายกนก  ๓  ตัว ลายกนกบัวคว่ำบัวหงาย ลายน่องสิงห์  ลายแข้งสิงห์ ลายนกคาบ และยังทำลวดลายจีน เช่น ลายหน้ากระดาน ลายเรขาคณิต ลายพรรณไม้ นอกจากนี้ยังทำประดิษฐ์  ลวดลายมลายูท้องถิ่น  เช่น  ลายอักษรประดิษฐ์ ลายพรรณไม้แบบเถาเลื้อย ลวดลายเรขาคณิต
         
จิตรกรรมที่นำมาตกแต่งบนเรือกอและ  ได้แก่ ภาพสัตว์น้ำ เช่น ภาพปู ปลา กุ้ง ปลาหมึก ภาพสัตว์ในจินตนาการจากประเพณีรูปนกในตำนาน เช่น  ภาพนกกาเฆาะซูรอ เชื่อกันว่าเป็นการะเวกหรือนกสวรรค์ที่บินเทียมเมฆ  ประดิษฐ์ให้มีหงอนสูง   แตกออกเป็น   ๔   แฉก   มีงาเงื่อนออกมาจากปาก   หรือบางลำวาดเป็นนกบุหงา  ซึ่งมีหัวเป็นนกตัวเป็นราชสีห์   ตามตำนานเล่าว่าเป็นนกที่มีอิทธิฤทธิ์มาก  ดำน้ำได้  ปากมีเขี้ยวงาหนุมานเหินหาวได้ เมฆขลาล่อแก้ว ตราหัวเรือทำเป็นรูปพญานาค หรือเหรา นกยูง หรือภาพสัตว์ในวรรณคดี เช่น หงส์ ภาพสตรีในจินตนาการ จากการแสดงศิลปะพื้นบ้าน เช่น ภาพตัวหนังวายังเซียม ภาพสัตว์หิมพานต์ของไทย เช่น  ภาพสิงห์  คชสีห์ สิงหรามังกร ไกรสรราชสีห์ ไกรเทพ สิงหะ หนุมาน นาค นาคปักษิณ มัจฉานาคา เงือก  มังกรสกุณี ภาพสัตว์ในจินตนาการของจีน เช่น ภาพมังกร กิเลน นกกระเรียน ภาพทิวทัศน์ เช่น ภาพทิวทัศน์บก ทะเล


         
ความสง่างามของเรือกอและอยู่ที่การตกแต่งลวดลายตั้งแต่หัวเรือถึงท้ายเรือ  การตกแต่งลวดลายจิตรกรรมบนเรือกอและ ในระยะแรกจะเลียนแบบเทคนิคการตกแต่งเรือในพระราชพิธี โดยใช้เทคนิค การแกะสลัก ซึ่งต้องใช้ฝีมือและความประณีตเป็นอย่างสูง  แต่ไม่เป็นที่นิยมสำหรับชาวบ้าน จึงได้มีการพัฒนาการตกแต่งลวดลายโดยการแกะสลักแล้วมีการระบายสี  เป็นการเพิ่มสีสันให้กับเรือกอและ   แต่เนื่องจากเทคนิคการแกะสลักยุ่งยากและมีข้อจำกัดในการใช้เครื่องมือสำหรับแกะ  ต้องใช้เวลานานในการตกแต่งและลวดลายดูหยาบ จึงได้พัฒนาด้วยการวาดลวดลายจิตรกรรม แล้วระบายสีสวยงามสะดุดตา ชาวบ้านจึงตกแต่งเรือกอและโดยการวาดลวดลาย และระบายสี ในส่วนประดับของเรือกอและ ได้แก่ จาปิง บางา แล้วยังมีการฉลุให้เกิดลวดลาย แล้วจึงระบายสี ในระยะหลังไม่มีการแกะสลัก แต่มีการพัฒนารูปแบบของลวดลายจิตรกรรมไปตามยุคสมัย

         
เรือกอและจะใช้ได้ประมาณ  ๒ ปี หลังจากนั้นต้องอุดรอยต่อและรอยรั่วของเรือทุกปี เมื่อซ่อมเรือแล้ว ก็จะมีการซ่อมจิตรกรรมบนเรือให้กลับสวยงามดังเดิม
         
อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี เป็นแหล่งผลิตเรือกอและจำนวนมาก
บันทึกการเข้า

หน้า: [1]
  พิมพ์  
 
กระโดดไป: