ลดน้ำหนักแบบ Low-carb

เมนู Low-carb

หลักการลดน้ำหนัก คือการควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย พูดง่าย แต่หลายคนบอกว่า ทำยาก ดังนั้นคนอ้วนใจร้อนจึงมองหาวิธีที่ไปถึงจุดหมายได้เร็วที่สุด

ตำราลดน้ำหนักที่ขายดิบขายดีในช่วงหลายปีมานี้ คือตำราว่าด้วยเรื่องอาหารโปรตีนสูง คาร์โบไฮเดรตต่ำ หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่า อาหาร Low-carb เช่น “Dr. Atkins' New Diet Revolution” ของ ดร.โรเบิร์ต แอตกินส์ และ “South Beach Diet” ของ ดร.อาร์เธอร์ อากัตสตัน

อาหาร Low-carb สำเร็จรูปที่นำเข้าจากต่างประเทศมีวางขายตามซูเปอร์มาร์เก็ตบ้างแล้ว ก่อนจะซื้ออย่าลืมอ่านฉลากให้ดี เพราะคาร์โบไฮเดรตต่ำจริง แต่บางอย่างไขมันสูงกว่าอาหารทั่วไปเสียอีก

สูตรของ Atkins ที่ออกมาตอนแรก ให้กินไขมันได้ไม่จำกัด จนกระทั่งโดนโจมตีหนักเข้า จึงยอมปรับสูตรให้กินไขมันน้อยลงหน่อย

อาหารโปรตีนสูงที่ตามตำราให้กินได้ไม่จำกัด ได้แก่ เนื้อสัตว์ทุกชนิด รวมทั้งไข่ ส่วนอาหารคาร์โบไฮเดรตที่ต้องจำกัด คือ ข้าว แป้ง น้ำตาล รวมไปถึงคาร์โบไฮเดรตที่ดีอย่างผัก ผลไม้ ธัญพืช รวมทั้งนมด้วย

ปกติร่างกายจะเผาผลาญคาร์โบไฮเดรตเพื่อใช้เป็นพลังงาน การจำกัดคาร์โบไฮเดรต ทำให้ร่างกายเผาผลาญพลังงานได้น้อยลง ร่างกายจึงต้องดึงไขมันมาใช้เป็นพลังงานแทน

การสลายไขมันทำให้กรดไขมันในกระแสเลือดเพิ่มขึ้น และมีการสร้างสารคีโตนออกมามาก สารคีโตนในเลือดจะยับยั้งความอยากอาหาร จึงทำให้กินอาหารได้น้อยลง แม้วิธีนี้จะทำให้น้ำหนักลดลงได้จริง แต่ผลข้างเคียงของการมีสารคีโตนมากๆ ก็คือ คลื่นไส้ ปวดศีรษะ แถมลมหายใจยังมีกลิ่นทะแม่งๆ

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญหลายคนคัดค้านการลดน้ำหนักด้วยวิธีนี้ โดยบอกว่าเป็นวิธีที่ไม่ปลอดภัยในระยะยาว อาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้ ดังนี้

อาหาร Low-carb สำเร็จรูป

1.เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจ
อาหารโปรตีนสูง โดยเฉพาะโปรตีนจากเนื้อสัตว์จะมีกรดไขมันอิ่มตัวและคอเลสเตอรอลสูง แถมยังมีใยอาหารต่ำ กากใยอาหารที่ช่วยพาคอเลสเตอรอลออกจากร่างกายจึงไม่มี นอกจากนี้ การกินเนื้อสัตว์มากยังทำให้ระดับโฮโมซีสเตอีนและธาตุเหล็กสะสมในร่างกายมากขึ้น ซึ่งสารทั้ง 2 ชนิดนั้นเพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจ

2.เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็ง
อาหารประเภทผัก ผลไม้ ถั่ว เมล็ดธัญพืช มีกากใยสูง และยังมีวิตามิน และแร่ธาตุต่างๆ มีสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นตัวก่อมะเร็ง รวมทั้งยังมีไขมันต่ำ การจำกัดอาหารเหล่านี้ และหันไปกินอาหารโปรตีนสูง นอกจากจะเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งแล้ว ยังทำให้ท้องผูกอีกด้วย

3.เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคเกาต์
อาหารที่มีโปรตีนสูง มักมีสารพิวรีนสูง ซึ่งจะถูกสลายเป็นกรดยูริกในร่างกาย หากร่างกายมีกรดยูริกสูง ก็จะนำไปสู่โรคเก๊าต์ได้

เสื้อรณรงค์ของกลุ่มคนนิยม Low-carb

4.ความดันโลหิตสูงขึ้น
อาหารคาร์โบไฮเดรตที่มีใยอาหารสูง เช่น ผัก ผลไม้ และธัญพืชต่างๆ เป็นอาหารที่ช่วยลดความดันโลหิต เนื่องจากมีโพแทสเซียมและแมกนีเซียมสูง ส่วนอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ นอกจากจะไม่มีแร่ธาตุดังกล่าวแล้ว ยังมักไม่จำกัดปริมาณเกลือ ทำให้ความดันสูงขึ้นได้

5.เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคกระดูกพรุน
การกินอาหารโปรตีนสูงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโปรตีนจากสัตว์จะทำให้ร่างกายสูญเสียแคลเซียมในปัสสาวะเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจทำให้เป็นโรคกระดูกพรุนได้

6.เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นนิ่วในไต
อาหารโปรตีนสูงมีแนวโน้มที่จะทำให้เกิดการตกตะกอนของกรดยูริกและแคลเซียมออกซาเลต ทำให้เกิดนิ่วในไตได้

7.หากกินแต่อาหารโปรตีนสูงโดยไม่มีคาร์โบไฮเดรตเอาเสียเลย
สภาพชีวเคมีของร่างกายจะเปลี่ยนไป ซึ่งทำให้น้ำหนักลดลง สภาวะนี้ร่างกายจะขจัดน้ำและเกลือออกมา แล้วไปส่งผลกระทบต่อไตแทน คนที่เป็นโรคไตและโรคตับ ซึ่งต้องจำกัดอาหารโปรตีน อาจมีอันตรายถึงชีวิตได้

หนังสือของ ดร.แอตกินส์

นอกจากนี้ การที่น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วเกินไปนั้น อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียน เป็นลม หมดสติได้

งานวิจัยในสหรัฐอเมริกายังพบว่า การกินอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ จะส่งผลให้อารมณ์ไม่ดี เปลี่ยนแปลงง่าย และอาจมีภาวะเศร้าซึมได้ เนื่องจากการขาดคาร์โบไฮเดรต จะทำให้การสร้างฮอร์โมนเซโรโทนินในสมองลดลง ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้มีส่วนสำคัญในการควบคุมการแสดงออกของอารมณ์ นอกจากนี้ การกินอาหารโปรตีนสูง จะทำให้กลายเป็นคนอารมณ์ร้าย ขี้รำคาญ กระสับกระส่าย

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญให้ความเห็นว่า แม้การกินอาหาร Low-carb จะลดน้ำหนักได้รวดเร็วทันใจก็จริง แต่คงไม่มีประโยชน์หากน้ำหนักลดลง แต่สุขภาพแย่

อย่างไรก็ตาม สาวกของ Atkins และ South Beach หลายรายที่บอกว่า กินตามคัมภีร์นี้มานานหลายปี ไม่เห็นมีปัญหาต่อสุขภาพแต่อย่างใด แถมยังมีงานวิจัยออกมาสนับสนุนด้วยว่า กินแบบนี้ทำให้ระดับไตรกลีเซอไรด์ลดลง แต่ประเด็นนี้ แพทย์ท่านอื่นก็เถียงว่า เวลาที่น้ำหนักลดลง ระดับไตรกลีเซอไรด์ก็จะลดลงอยู่แล้ว

จากงานวิจัยพบว่า หากเป็นในระยะสั้น การลดน้ำหนักด้วยวิธีกินอาหารโปรตีนสูง คาร์โบไฮเดรตต่ำ จะได้เปรียบกว่า เพราะน้ำหนักลดลงมากกว่าและเร็วกว่า แต่หากเทียบผลในระยะยาวแล้ว น้ำหนักที่ลดลงไม่แตกต่างจากการลดน้ำหนักด้วยวิธีเดิม คือควบคุมทั้งคาร์โบไฮเดรตและไขมัน

ผลวิจัยยังยืนยันด้วยว่า ผู้ที่ลดน้ำหนักได้มากและสามารถป้องกันน้ำหนักกลับคืนในระยะยาว ส่วนใหญ่จะกินอาหารไขมันต่ำและมีกากใยอาหารสูง พร้อมทั้งออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอด้วย

ไม่ว่าคุณจะใช้ตำราไหน อย่ามัวพะวงกับตัวเลขกิโลกรัมมากกว่าสุขภาพโดยรวมก็แล้วกัน

โดย เอมอร คชเสนี 30 มิถุนายน 2548 10:00 น.